İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı

Haklı nedenler

Kanun, işçi bakımından haklı nedenleri üç grup altında sayar:

• Sağlık sebepleri: İşin işçinin sağlığını veya yaşamını tehlikeye düşürmesi
• Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller: Şeref ve namusa dokunacak söz ve davranışlar, cinsel taciz, sataşma ve gözdağı gibi davranışlar ile ücretin hesap edilmemesi veya ödenmemesi; yerleşik içtihada göre mobbing de bu kapsamda değerlendirilir
• Zorlayıcı sebepler: İşyerinde bir haftadan fazla çalışmayı durduran zorlayıcı nedenler

Ücret ve sigorta ile ilgili haller

Ücretin kanuna veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmemesi ya da ödenmemesi, kanunda açıkça haklı fesih sebebi olarak sayılmıştır (m.24/II-e). Yargıtay ilgili Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadı uyarınca, sigorta primlerinin eksik bildirilmesi veya yatırılmaması gibi haller de haklı fesih sebebi olabilir. Bu hallerde gecikmenin süresi, tekrarı ve işçiye daha önce ihtar yapılıp yapılmadığı birlikte değerlendirilir.

Süre ve şekil

Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallere dayanan fesih hakkı (m.24/II), olayın öğrenildiği günden başlayarak altı iş günü içinde ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır (m.26). Sağlık sebepleri ve zorlayıcı sebepler bakımından bu kısa süre uygulanmaz. Ücretin ödenmemesi gibi süregelen ihlallerde sürenin başlangıcı olaya göre değerlendirilir. Fesih bildiriminin yazılı yapılması ve noter aracılığıyla gönderilmesi, ispat bakımından büyük kolaylık sağlar; bildirimde fesih nedeninin açıkça belirtilmesi gerekir. Haklı fesih bildiriminin süre ve şekline uyulmaması hak kaybına yol açabileceğinden, fesihten önce hukuki destek alınması gerekir. Bu destek tarafımızca da sağlanabilir.

Sonuçları

Haklı fesih halinde işçi, kıdem tazminatına ve ödenmemiş diğer alacaklarına hak kazanır; ihbar tazminatı ödemez. Haklı neden mahkemece kabul edilmezse işçinin kıdem tazminatı hakkı kaybolabilir ve ihbar tazminatı yükümlülüğü doğabilir. Bu nedenle fesihten önce delillerin toplanması ve nedenin doğru kurulması gerekir.

Profesyonel Destek Alınması

Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.

Yargıtay Kararlarından Örnekler

Aşağıdaki kararlar, karar metinleri okunarak seçilmiş örneklerdir; her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir ve sonuç, dosyadaki delillere göre değişebilir.

• Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 30.05.2022, E. 2022/5932, K. 2022/6735: Ücretin ödenmemesi, eksik ödenmesi ve SGK primlerinin eksik yatırılması işçiye haklı fesih hakkı verir. Karar metni
• Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 08.03.2021, E. 2017/23786, K. 2021/5715: SGK prim eksikliği devam eden bir durumdur; işçi bu nedenle haklı fesih yapabilir. Karar metni