Avukatlık Vekâletnamesi: Kapsamı, Özel Yetkiler ve Geri Alma

Vekâletin kapsamı

HMK m.73’e göre davaya vekâlet, kanunda özel yetki gerektiren haller saklı kalmak üzere, hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gereken bütün işlemleri kapsar; hükmün yerine getirilmesini, yargılama giderlerinin tahsilini ve makbuz vermeyi de içerir. TBK m.504’e göre vekâletin kapsamı sözleşmede gösterilmemişse işin niteliğine göre belirlenir.

Açık yetki gerektiren işlemler

HMK m.74’e göre açıkça yetki verilmemişse vekil şunları yapamaz:

• sulh olmak, davadan ve kanun yollarından feragat etmek, davayı kabul etmek, karşı tarafı ibra etmek,
• davanın tamamını ıslah etmek,
• yemin teklif etmek, yemini kabul etmek, iade etmek veya reddetmek,
• başkasını tevkil etmek,
• hâkimi reddetmek, haczi kaldırmak, müvekkilinin iflasını istemek,
• tahkim ve hakem sözleşmesi yapmak, konkordato veya yeniden yapılandırma teklifinde bulunmak, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmak,
• yargılamanın iadesi yoluna gitmek, hâkimlerin fiilleri sebebiyle Devlet aleyhine tazminat davası açmak,
• hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açmak ve takip etmek.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, boşanma davasının kişiye sıkı sıkıya bağlı hak olduğunu, genel vekâletnamenin yetmediğini ve vekile kesin süre verilerek özel yetkili vekâletname istenmesi gerektiğini belirtmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, feragat için açık yetki gerektiğini, yetkili vekâletname sunulmazsa asile işleme icazeti olup olmadığının sorulması gerektiğini belirtmiştir. Vekâletnamenin kapsamı hak kaybına yol açabileceğinden, düzenlenmeden önce hukuki destek alınması gerekir. Gerekirse bu desteği tarafımızca da alabilirsiniz.

Vekâletname ibrazı

HMK m.76’ya göre avukat, noterce onaylanan veya düzenlenen vekâletname aslını ya da kendi onayladığı aslına uygun örneğini dosyaya koymak üzere ibraz etmek zorundadır. HMK m.77’ye göre vekâletnamesini vermeyen avukat dava açamaz ve yargılamayla ilgili işlem yapamaz; gecikmesinde zarar doğabilecek hallerde mahkeme kesin süre vererek izin verebilir. AK m.56 da vekâletnamenin avukatın dosyasında saklanmasını, vekâletnamelerin Türkiye için tek tip olmasını ve aslı olmayan vekâletname örneğini onaylayan avukat için ceza öngörmektedir.

Vekâletnameyi geri alma ve sona erme

TBK m.512 gereği vekâlet veren sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir. TBK m.513’e göre aksi anlaşılmadıkça vekâlet, tarafın ölümü, ehliyet kaybı veya iflasıyla kendiliğinden sona erer; sona erme vekâlet verenin menfaatlerini tehlikeye düşürüyorsa vekil, vekâlet verenin işleri görebilecek hale gelmesine kadar ifaya devam eder. Azilin mahkeme önünde hüküm doğurması için HMK m.81 uyarınca dilekçeyle veya tutanakla bildirilmesi gerekir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, azilname karar tebliğinden önce vekile tebliğ edilmişse vekâlet görevinin sona ermiş sayıldığını belirtmiştir; Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin oy çokluğuyla verilen bir kararında ise azlin mahkemeye usulüne uygun bildirilmemesi nedeniyle vekile yapılan tebligatın süre başlattığı kabul edilmiştir.

Yargıtay Kararlarından Örnekler

Aşağıdaki kararlar, karar metinleri okunarak seçilmiş örneklerdir; her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir ve sonuç, dosyadaki delillere göre değişebilir.

• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 19.06.2019, E. 2019/2858, K. 2019/7348: Boşanma davasının takibi için HMK m.74 gereği özel yetki gerekir; genel vekâletname yetmez. Karar metni
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 05.12.2018, E. 2018/471, K. 2018/12442: Feragat için açık yetki gerekir; yetkili vekâletname sunulmazsa asile işleme icazeti olup olmadığı sorulur. Karar metni
• Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 06.07.2023, E. 2022/9958, K. 2023/4655: Azilname karar tebliğinden önce vekile tebliğ edilmişse vekâlet görevi sona erer; eski vekile yapılan tebligat süre başlatmaz. Karar metni
• Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 15.02.2022, E. 2021/9937, K. 2022/2195: Azilname şekle tabi değildir; noterde yapılması ispat içindir. Azil mahkemeye bildirilmemişse tebligat vekile yapılır. Karar metni
• Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 20.09.2018, E. 2018/2373, K. 2018/12662: Azil, mahkemeye usulüne uygun bildirilmedikçe mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm ifade etmez. Karar oy çokluğuyla verilmiştir ve karşı oy vardır. Karar metni

Profesyonel Destek Alınması

Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.