Avukatı Azletme ve Avukatın Vekâletten Çekilmesi: Ücret ve Dosya

Azil ve çekilme hakkı

TBK m.512’ye göre vekâlet veren ve vekil, sözleşmeyi her zaman tek taraflı sona erdirebilir; uygun olmayan zamanda sona erdiren taraf, diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür. Hukuk Genel Kurulu, azil ve istifanın tek taraflı ve karşı tarafa ulaşması gereken bir irade beyanı olduğunu, herhangi bir şekle bağlı olmadığını belirtmiştir.

Azilde ücret

AK m.174/2’ye göre avukatın azli halinde ücretin tamamı verilir; avukat kusur veya ihmalinden dolayı azledilmişse ücretin ödenmesi gerekmez. Hukuk Genel Kurulu’na göre haksız azilde avukat sözleşmedeki ücretin tamamına hak kazanır ve hakkaniyet indirimi yapılamaz; haklı azilde ise azil tarihinde sonuçlanmış işler dışında ücret doğmaz. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, avukatın sadakat ve özen borcunu ihlal etmesinin ve müvekkilin güvenini sarsmasının azli haklı kılabileceğini belirtmiştir. Aynı Daire ve 3. Hukuk Dairesi, avukatın tahsil ettiği parayı hapis hakkının sınırını aşacak biçimde elinde tutmasını azlin haklılığı bakımından değerlendirmiştir. Azil ve ücret uyuşmazlıklarında bildirimin şekli ve içeriği sonucu etkileyebileceğinden, işlem yapılmadan önce hukuki destek alınması gerekir. Bu destek tarafımızca da sağlanabilir.

Mahkemeye ve karşı tarafa bildirim

HMK m.81’e göre azil veya istifanın mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm ifade edebilmesi için beyanın dilekçeyle bildirilmesi veya tutanağa geçirilmesi gerekir. Noter yoluyla azilname kanunda zorunlu tutulmamıştır; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, noterde yapılmasının beyanın ulaştığı tarihi resmen kanıtlamaya yaradığını belirtmiştir. Yargıtay kararlarında, azlin mahkemeye usulüne uygun bildirilmemesinin tebligat ve süre sonuçları ayrıca tartışılmıştır; bu nedenle azlin dosyayı yürüten mahkemeye de bildirilmesi önemlidir.

HMK m.83’e göre vekilin azlinde vekâlet veren davayı takip etmez ve iki hafta içinde başka vekil görevlendirmezse tarafın yokluğu hükümleri uygulanır.

Avukat vekâletten çekilirse

AK m.41’e göre isteğiyle çekilen avukatın vekâlet görevi, durumun müvekkile tebliğinden itibaren 15 gün devam eder; HMK m.82 bu süreyi iki hafta olarak düzenler. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, çekilme müvekkile tebliğ edilmedikçe ve süre dolmadıkça vekilin görevinin devam ettiğini belirtmiştir. Baro başkanı veya adli yardım bürosunca tayin edilen avukat, kaçınılmaz sebep veya haklı özür olmadıkça görevden çekinemez (AK m.41/2).

Dosya, belge ve para

AK m.39 uyarınca avukat, kendisine tevdi olunan evrakı vekâletin sona ermesinden itibaren 3 yıl saklamakla yükümlüdür; ücret ve giderler ödenmedikçe elindeki evrakı geri vermekle yükümlü değildir. Müvekkil adına aldığı para ve değerlerde ise AK m.166/1 uyarınca ancak ücret ve gider alacağı oranında hapis hakkı vardır. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, fazlasının tutulmasının hakkın amacına aykırı olduğunu, tahsilatın geciktirilmeksizin müvekkile bildirilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Yargıtay Kararlarından Örnekler

Aşağıdaki kararlar, karar metinleri okunarak seçilmiş örneklerdir; her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir ve sonuç, dosyadaki delillere göre değişebilir.

• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 09.04.2025, E. 2024/666, K. 2025/224: Azil ve istifa her zaman mümkündür ve şekle bağlı değildir; haksız azilde sözleşmedeki ücretin tamamı, haklı azilde yalnızca azil tarihinde sonuçlanmış işler için ücret doğar. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Karar metni
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 06.02.2020, E. 2017/3936, K. 2020/1425: Avukatın sadakat ve özen borcunu ihlal etmesi azli haklı kılabilir; haklı azilde yalnızca azil tarihinde sonuçlanıp kesinleşen işler için ücret istenebilir. Karar metni
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 19.12.2019, E. 2016/16737, K. 2019/12842: Hapis hakkı yalnızca ücret ve gider alacağı oranında kullanılabilir; tahsilat müvekkile geciktirilmeksizin bildirilmeli ve hesaplaşılmalıdır. Karar metni
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 14.02.2024, E. 2023/1058, K. 2024/613: Hapis hakkı AK m.166’ya uygun kullanılmamışsa azil haklı kabul edilir; haklı azilde yalnızca azil tarihinden önce tamamlanmış işler için ücret doğar. Karar metni
• Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 24.04.2018, E. 2018/3252, K. 2018/9620: Avukatın çekilme dilekçesi müvekkile tebliğ edilmedikçe ve 15 günlük süre dolmadıkça vekilin görevi devam eder. Karar metni

Profesyonel Destek Alınması

Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.