Avukatlık Ücreti: Ücret Sözleşmesi, Yüzde Sınırı ve Karşı Taraf Vekâlet Ücreti

Ücret sözleşmesi nedir, nasıl yapılır?

1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.163’e göre avukatlık sözleşmesi serbestçe düzenlenir; sözleşmenin belli bir hukuki yardımı ve meblağı ya da değeri kapsaması gerekir. Yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispatlanır. Bu nedenle yazılı sözleşme, ispat bakımından önem taşır.

Ücret tavanını aşan sözleşme tavan miktarında geçerlidir; bir hükmün geçersizliği, yokluk halleri hariç, sözleşmenin tümünü geçersiz kılmaz. Sözleşme belli bir hukuki yardımı kapsamıyorsa Yargıtay 13. Hukuk Dairesi sözleşmeyi geçersiz sayıp ücreti kanundaki ölçütlere göre belirlemiştir.

Sonuca bağlı ücret ve yüzde sınırı

AK m.164/2 uyarınca, yüzde yirmibeşi aşmamak üzere dava veya hükmolunacak şeyin değerinin ya da paranın belli bir yüzdesi ücret olarak kararlaştırılabilir. AK m.164/3’e göre bu tür sözleşmeler, dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamaz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, tapu iptal davasında dava konusu taşınmazlardan pay öngören sözleşme hükmünü bu nedenle geçersiz saymıştır. %25’i aşan oran ise Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’ne göre %25 tavanıyla geçerli kalır.

Tarifenin altında ücret

AK m.164/4’e göre Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz. Ücretsiz dava alınırsa durum baro yönetim kuruluna bildirilir.

Sözleşme yoksa veya belirsizse

Ücret kararlaştırılmamışsa, yazılı sözleşme yoksa, sözleşme belirgin değilse veya ücret hükmü geçersiz sayılmışsa, AK m.164/4 gereği değeri para ile ölçülebilen işlerde, tarifenin altında olmamak koşuluyla, avukatın emeğine göre ilamın kesinleştiği tarihteki müddeabihin değerinin %10 ile %20’si arasında bir miktar belirlenir. Değeri para ile ölçülemeyen işlerde tarife uygulanır. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, %10 oranının aşılması için asli görev dışında somut dayanakların gösterilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ücret sözleşmesinin yazılı ve açık yapılması ileride doğabilecek uyuşmazlıkları azaltır; sözleşme öncesinde hukuki destek alınması gerekir. Bu destek tarafımızca da sağlanabilir.

Karşı taraftan alınan vekâlet ücreti kime aittir?

AK m.164’ün son fıkrasına göre dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti avukata aittir; bu ücret iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez. Hukuk Genel Kurulu, avukatın iki ayrı ücret alacağı olduğunu belirtmiştir: sözleşmeden doğan akdi ücret ve kanundan doğan karşı taraf vekâlet ücreti.

Avans, giderler ve anlaşma halinde ücret

• AK m.173 uyarınca sözleşmede aksi yoksa ücret yalnızca üstlenilen işin karşılığıdır; mukabil dava, başka dava ve icra takipleri ayrı ücrete tabidir. Vergi, harç ve giderler iş sahibine aittir.
• AK m.165’e göre sulh veya her ne suretle olursa olsun anlaşmayla sonuçlanan işlerde her iki taraf avukat ücretinin ödenmesinden müteselsil borçlu sayılır.
• AK m.174/1’e göre haklı sebep olmaksızın işi takipten vazgeçen avukat ücret isteyemez ve peşin aldığını geri vermek zorundadır.

Ücret alacağında zamanaşımı ve dava yolu

Hukuk Genel Kurulu, avukatlık ücret alacağının 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, ücretin aksi kararlaştırılmadıkça işin tamamlanmasıyla muaccel olduğunu belirtmiştir (TBK m.147’deki vekâlet sözleşmesi hükmü ile uyumludur). AK m.167’deki hakem yolu Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiştir; incelenen kararlarda ücret uyuşmazlığı alacak davası veya itirazın iptali davası yoluyla çözülmüştür.

Yargıtay Kararlarından Örnekler

Aşağıdaki kararlar, karar metinleri okunarak seçilmiş örneklerdir; her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir ve sonuç, dosyadaki delillere göre değişebilir.

• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 13.06.2023, E. 2022/5542, K. 2023/1908: Dava konusu mal ve haklardan pay öngören ücret hükmü AK m.164/3 uyarınca geçersizdir; ücret AK m.164/4’e göre belirlenir. Karar metni
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 21.05.2015, E. 2014/47152, K. 2015/16292: Yüzde yirmibeşi aşan oran tavanıyla geçerlidir; yazılı sözleşmesi olmayan müvekkiller yönünden ücret AK m.164/4’e göre belirlenir. Karar metni
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 24.05.2017, E. 2016/992, K. 2017/6238: Sözleşmede boşluk varsa AK m.164/4 uygulanır; %10 oranının aşılması için somut dayanak gerekir. Sulh halinde ücret sulh edilen miktar üzerinden hesaplanır. Karar metni
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 25.11.2020, E. 2017/674, K. 2020/955: Avukatlık ücret alacağı 5 yıllık zamanaşımına tabidir ve işin tamamlanmasıyla muaccel olur. Karar metni
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 09.04.2025, E. 2024/666, K. 2025/224: Avukatın akdi ve karşı taraf vekâlet ücreti olmak üzere iki ayrı ücret alacağı vardır; haksız azilde ikisi de muaccel olur. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Karar metni

Profesyonel Destek Alınması

Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.