Avukatın Özen ve Bilgilendirme Borcu: Süre Kaçırma ve Tazminat

Özen ve sadakat borcu

TBK m.506’ya göre vekil, vekâlet borcunu bizzat ifa eder ve vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür. Özen borcundan doğan sorumluluk, benzer alanda iş ve hizmetleri üstlenen basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış esas alınarak belirlenir. AK m.34 de avukatların görevlerini özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmesini düzenler. Hukuk Genel Kurulu avukatın özen borcunun genel vekâletten daha ağır olduğunu belirtmiş ve avukatın hak düşürücü süreleri ve zamanaşımı sürelerini incelemesi gerektiğini vurgulamıştır.

Bilgi verme ve hesap verme

TBK m.508/1 uyarınca vekil, vekâlet verenin istemi üzerine yürüttüğü işin hesabını vermek ve vekâletle ilişkili olarak aldıklarını vekâlet verene vermekle yükümlüdür; teslimde gecikirse paranın faizini de öder. Hukuk Genel Kurulu, hesap verme borcunun geniş anlamıyla bilgi verme borcu olduğunu, vekilin müvekkil talep etmese de gerektiğinde işin durumu hakkında kendiliğinden bilgi vermesi gerektiğini ve duruşma gününü müvekkile bildirmenin avukata ait olduğunu belirtmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.

Süre kaçırma ve tazminat

Yargıtay kararlarında, süresinde dava açmayan veya yanlış işlem yapan avukatın özen borcuna aykırı ve kusurlu olabileceği kabul edilmiştir. Ancak tazminat için kusur yetmez; zarar ve illiyet bağı da gerekir. Avukat süresinde işlem yapsaydı davanın lehe sonuçlanıp sonuçlanmayacağı, davanın kazanılamayacağı anlaşılırsa zarar doğmayacağı araştırılır. Zararın hesabında haksız fiil kurallarına kıyasen uygulama yapıldığı belirtilmiştir (TBK m.114/2).

Avukata karşı tazminat davasında süre

AK m.40’a göre iş sahibi tarafından sözleşmeye dayanılarak avukata karşı ileri sürülen tazminat istekleri, hakkın doğumunun öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halde zararı doğuran olaydan itibaren 5 yıl geçmekle düşer. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bu özel hükmün uygulandığını, genel 10 yıllık sürenin değil bu sürenin esas alındığını göstermiştir. Süreler kısa olduğundan geç kalınmaması önemlidir. Sürenin başlangıcı somut olaya göre değişebileceğinden, bu tür bir dava düşünülüyorsa süre kaybı yaşanmadan hukuki destek alınması gerekir. Gerekirse bu desteği tarafımızca da alabilirsiniz.

Yargıtay Kararlarından Örnekler

Aşağıdaki kararlar, karar metinleri okunarak seçilmiş örneklerdir; her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir ve sonuç, dosyadaki delillere göre değişebilir.

• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.12.2022, E. 2021/422, K. 2022/1651: Avukatın özen borcuna aykırılığı ve kusuru tazminat için yetmez; zarar ve illiyet bağı da aranır. Zararın doğup doğmadığı ayrıntılı araştırılmadan ret kararı verilmemelidir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Karar metni
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 09.09.2025, E. 2024/2822, K. 2025/3906: Süre kaçıran avukat özen borcuna aykırı davranmış olur; ancak avukat süresinde dava açsaydı davanın lehe sonuçlanıp sonuçlanmayacağı bilirkişi aracılığıyla araştırılmalıdır. Karar metni
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 14.03.2023, E. 2022/3320, K. 2023/601: Avukata karşı sözleşmeye dayalı tazminat davalarında AK m.40’taki 1 yıllık ve 5 yıllık süreler uygulanır. Karar metni
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 24.09.2025, E. 2024/201, K. 2025/551: Hesap verme borcu geniş anlamıyla bilgi verme borcudur; azilden önce tebliğ alınan duruşma gününü müvekkile bildirmek avukata aittir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Karar metni

Profesyonel Destek Alınması

Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.