Avukatlık Sırrı: Avukata Anlatılanlar Açıklanabilir mi?

Avukat öğrendiklerini açıklayabilir mi?

AK m.36’ya göre avukatlar, kendilerine tevdi edilen veya avukatlık görevi dolayısıyla öğrendikleri hususları açığa vuramaz. Bu hususlarda tanıklık edebilmek için iş sahibinin muvafakatini almış olmak gerekir; muvafakat alınsa bile avukat tanıklıktan çekinebilir ve çekinme hakkının kullanılması hukuki ve cezai sorumluluk doğurmaz.

Mahkemede tanıklık

• CMK m.46’ya göre avukatlar, stajyerleri ve yardımcıları, bu sıfatları dolayısıyla öğrendikleri bilgiler bakımından tanıklıktan çekinebilir.
• HMK m.249, kanun gereği sır olarak korunması gereken bilgiler hakkında tanıklığa başvurulacak kimselerin çekinebileceğini düzenler; avukat için AK m.36/2 saklıdır.
• Ceza Genel Kurulu, çekinme hakkının avukatın müvekkilinin sırlarını saklama yükümlülüğünden doğduğunu ve müvekkil rıza gösterse bile avukatın sırları açıklamak istemezse çekinebileceğini belirtmiştir.
• Hukuk Genel Kurulu, avukatın vekil olarak takip ettiği davada, görevi nedeniyle öğrendiği hususlar dışında tanık olarak dinlenebileceğini kabul etmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiştir ve karşı oy vardır.

Avukat bürosunda arama ve el koyma

CMK m.130’a göre avukat büroları ancak mahkeme kararıyla ve kararda belirtilen olayla ilgili olarak, Cumhuriyet savcısı denetiminde aranır; baro başkanı veya temsilci avukat aramada hazır bulunur. Elkonulacak şeyin avukat–müvekkil mesleki ilişkisine ait olduğu öne sürülür ve buna karşı konulursa, o şey ayrı zarf veya pakette mühürlenir ve hâkim karar verir; hâkim şeyin mesleki ilişkiye ait olduğunu saptarsa şey derhâl iade edilir. AK m.58 de avukat yazıhane ve konutlarının aranmasını benzer güvencelere bağlar. Yargıtay 16. Ceza Dairesi bu güvencelerin avukatın sır saklama yükümlülüğünün ve savunma hakkının korunmasına yönelik olduğunu, AK m.58’deki istisnai kuralların ise avukatlık görevinden doğan veya görev sırasında işlenen suçlarla sınırlı olduğunu belirtmiştir.

Müdafi ile görüşmenin gizliliği

CMK m.154/1’e göre şüpheli veya sanık, vekâletname aranmaksızın müdafii ile her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir; müdafii ile yazışmaları denetime tabi tutulamaz. Sayılan bazı suçlarda gözaltındaki şüphelinin müdafi ile görüşme hakkı, savcı istemiyle hâkim kararıyla 24 saat kısıtlanabilir (CMK m.154/2).

Sınırlar

Sır saklama yükümlülüğünün kapsamı ve sınırları somut olaya göre değerlendirilir; bu sayfa her durumu kapsamaz. Avukatlık Meslek Kuralları’nın sır saklamaya ilişkin hükümleri bu yazıda ayrıca ele alınmamıştır. Gizliliğin sınırlarının somut olayda nasıl uygulanacağı tartışmalı olabileceğinden, ifade veya tanıklık öncesinde hukuki destek alınması gerekir. Bu alandaki hukuki danışmanlık ve destek tarafımızca da verilebilir.

Yargıtay Kararlarından Örnekler

Aşağıdaki kararlar, karar metinleri okunarak seçilmiş örneklerdir; her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir ve sonuç, dosyadaki delillere göre değişebilir.

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2016/1170, K. 2019/488: CMK m.46 ve AK m.36 birlikte değerlendirildiğinde çekinme hakkı avukatın müvekkilinin sırlarını saklama yükümlülüğünden doğar; müvekkil rıza gösterse bile avukat çekinebilir. Karar kaydı 2019 yılına aittir. Karar metni
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 24.06.2020, E. 2017/2209, K. 2020/475: Vekil avukat takip ettiği davada görevi nedeniyle öğrendiği hususlar dışında tanık olarak dinlenebilir; gerekçede AK m.36 ve HMK m.249 anlatılmıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Karar metni
• Yargıtay 16. Ceza Dairesi, 21.03.2017, E. 2016/7026, K. 2017/3341: Avukat bürosunda arama ve elkoymanın özel güvenceleri sır saklama yükümlülüğünün korunmasına yöneliktir; AK m.58’deki istisnalar avukatlık görevinden doğan veya görev sırasında işlenen suçlarla sınırlıdır. Karar metni

Profesyonel Destek Alınması

Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.