Tam Yargı Davası ve İdareye Başvuru (İYUK m.12-13): Süreler ve İdari Eylem Tazminatı

İdari işlemden doğan zarar

İdari Yargılama Usulü Kanunu m.12'ye göre ilgililer, haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla doğrudan tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi, önce iptal davası açıp bu davanın karara bağlanması üzerine, kararın veya kanun yollarına başvurulması hâlinde verilecek kararın tebliği tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. İşlemin icrası sebebiyle doğan zararlar bakımından icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açılabilir. Bu hâlde ilgililerin 11. madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır.

İdari eylemden doğan zarar ve idareye başvuru

İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerekir. Başvurunun kısmen veya tamamen reddi hâlinde, ret işleminin tebliğini izleyen günden itibaren; otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabilir (m.13/1).

Görevsiz yargı mercii

Görevli olmayan adlî yargı mercilerine açılan tam yargı davasının görev yönünden reddi hâlinde sonradan idari yargı mercilerine açılacak davalarda, idareye başvuru şartı aranmaz (m.13/2).

Danıştay uygulaması

Danıştay kararlarında tam yargı davalarında sürenin zararın ne zaman kesin olarak öğrenildiği, eylemin idari nitelik taşıyıp taşımadığı ve zararın ortaya çıktığı tarih gibi ölçütlerle değerlendirildiği görülmektedir. Sağlık hizmetlerine ilişkin zararlarda kesin sağlık raporu, sürenin başlangıcı bakımından önem taşıyabilir. Kamulaştırmasız el atma ve benzeri uyuşmazlıklar için ilgili rehberlere bakılabilir.

Profesyonel Destek Alınması

Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.

Danıştay Kararlarından Örnekler

Aşağıdaki kararlar örnek olarak seçilmiştir; özetler karar metinlerinin ilgili bölümlerine dayanır. Her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir, sonuç dosyadaki delillere göre değişebilir ve sonraki mevzuat değişiklikleri ayrıca kontrol edilmelidir.

• Danıştay 10. Daire, 27.05.2021, E. 2019/5786, K. 2021/2734: İYUK m.13 kapsamında sürenin başlangıcı bakımından zararın kesin olarak öğrenilmesi ve kesin sağlık raporu değerlendirilmiştir. Karar metni
• Danıştay 8. Daire, 07.03.2023, E. 2021/168, K. 2023/1033: İYUK m.13 kapsamında eylemin idari niteliği ve zararın ortaya çıktığı tarih değerlendirilmiştir. Karar metni
• Danıştay 6. Daire, 30.06.2021, E. 2020/4441, K. 2021/9170: İdari işlemden doğan zararlarda İYUK m.12 ve genel dava açma süresi çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır. Karar metni