İşçi statüsü ve sektörün özellikleri
Savunma sanayiindeki özel sektör şirketlerinde mühendis, tekniker, proje yöneticisi veya idari personel olarak çalışanlar, iş sözleşmesine dayanarak ücretle çalıştıkları sürece 4857 sayılı İş Kanunu m.2 anlamında işçidir. Güvenlik ve gizlilik gerekleri iş ilişkisinin niteliğini değiştirmez; sektöre özgü güvenlik düzenlemeleri ise iş sözleşmesi ve ilgili mevzuat bakımından ayrıca incelenir.
Bu rehberde savunma sanayiine özgü bir Yargıtay kararı kullanılmamıştır; aşağıdaki kararlar sektörden bağımsız olarak çalışma süresi, ispat, rekabet yasağı ve ücret konularındaki genel ilkeleri göstermektedir.
Uzaktan ve hibrit çalışmada sınır
Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.13/2 uyarınca stratejik millî güvenlik bakımından önem taşıyan birim, proje, tesis ve hizmetlerde uzaktan çalışma yapılamaz; bunların hangileri olduğu ilgili kamu kurumunca belirlenir. Bu nedenle savunma sanayiinde uzaktan veya hibrit çalışma imkânı, görev yapılan proje ve tesise göre değişebilir.
Uzaktan veya hibrit çalışmanın mümkün olduğu birimlerde ise 25.09.2026 tarihli değişiklikle, işyerinde ve uzaktan çalışılacak gün ve saatlerin iş sözleşmesinde belirleneceği düzenlenmiştir (Yönetmelik m.9/2). Çalışma araçları, giderler ve verilerin korunmasına ilişkin esaslar da Yönetmelikte yer alır (m.7, m.8, m.11).
Çalışma süresi, fazla mesai ve ispat
Haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir (m.63); haftalık 45 saati aşan çalışma yüzde elli zamlı fazla çalışma ücretine tabidir (m.41). Proje teslim dönemlerinde yoğun mesai, saha veya test çalışmaları sık görülür; fazla çalışma için işçinin onayı aranır ve yıllık fazla çalışma 270 saatle sınırlıdır.
Ücretin fazla çalışmayı da kapsadığı yönündeki sözleşme kayıtlarında Yargıtay, bu kaydın 270 saatle sınırlı olduğunu belirtmektedir. İspat bakımından tanık beyanları, yalnızca işyerindeki çalışma düzenini bilen kişiler yönünden anlam taşır.
Rekabet yasağı, ücret ve mobbing
Savunma sanayiinde rekabet yasağı ve gizlilik hükümleri sık görülür. TBK m.445'e göre rekabet yasağı yer, zaman ve işlerin türü bakımından hakkaniyete uygun olmalı, süresi özel durumlar dışında iki yılı aşmamalıdır; hâkim aşırı yasağı sınırlayabilir. m.447 uyarınca yasağın sona erdiği hâller de düzenlenmiştir.
Ücretin düşürülmesi çalışma koşullarında esaslı değişikliktir (m.22). Psikolojik taciz bakımından işverenin önleme yükümlülüğü TBK m.417'de düzenlenmiştir.
Profesyonel Destek Alınması
Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.
Sık Sorulanlar
Savunma sanayiinde evden çalışma yasak mıdır?
Genel bir yasak yoktur; ancak Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.13/2'ye göre stratejik millî güvenlik bakımından önem taşıyan birim, proje, tesis ve hizmetlerde uzaktan çalışma yapılamaz. Hangi birimlerin bu kapsamda olduğu ilgili kamu kurumunca belirlenir.
Savunma sanayii çalışanı fazla mesai ücreti alabilir mi?
Evet; yönetici statüsü gibi istisnai durumlar saklı kalmak üzere fazla çalışma hükümleri uygulanır. Ücrete dâhil kayıtlar ve ispat konusu somut olaya göre değerlendirilir.
Rekabet yasağı sözleşmesi geçersiz sayılabilir mi?
Yargıtay kararlarında rekabet yasağının doğrudan geçersiz sayılması yerine TBK m.445/2 uyarınca kapsam veya süre bakımından sınırlandırılması imkânı tartışılmaktadır.
Yargıtay Kararlarından Örnekler
Aşağıdaki kararlar örnek olarak seçilmiştir; özetler karar metinlerinin ilgili bölümlerine dayanır. Her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir, sonuç dosyadaki delillere göre değişebilir ve sonraki mevzuat değişiklikleri ayrıca kontrol edilmelidir.
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 16.01.2025, E. 2024/12800, K. 2025/486: Fazla çalışmanın ücrete dâhil olduğu kaydının yıllık 270 saatle sınırlı değerlendirilmesi gerektiği yönünde bir karardır. Karar metni
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 02.11.2020, E. 2016/30404, K. 2020/14279: Çalışma düzenini bilmeyen tanığın beyanına fazla çalışma bakımından değer verilemeyeceği belirtilmiştir. Karar metni
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 02.11.2022, E. 2021/185, K. 2022/1433: Rekabet yasağı sözleşmesinin hâkim tarafından doğrudan geçersiz sayılmayıp TBK m.445/2 kapsamında sınırlandırılması imkânının tartışıldığı bir karardır. Karar metni
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 14.03.2024, E. 2024/907, K. 2024/4874: Ücretin düşürülmesinin İş Kanunu m.22 kapsamında geçerli olup olmadığının değerlendirildiği bir karardır. Karar metni
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 15.12.2021, E. 2021/12218, K. 2021/16601: Mobbing değerlendirmesinde Anayasa Mahkemesinin mobbing tanımına atıf yapılmıştır. Karar metni
Dosyanız için görüşme
Somut olayınızdaki süreleri ve belgeleri değerlendirmek için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Son güncelleme: 8 Ekim 2026. Süreler ve şartlar mevzuat ve içtihat gelişmeleriyle değişebilir; somut olay için dosyanın incelenmesi gerekir. Tüm rehber konuları