İşçi statüsü ve unvanın etkisi
Yazılımcı, sistem mühendisi, veri analisti, ürün yöneticisi veya fintek çalışanı; iş sözleşmesine dayanarak ücretle çalıştığı sürece 4857 sayılı İş Kanunu m.2 anlamında işçidir. Unvanın İngilizce olması, ücretin yüksekliği veya ofis dışından çalışılması işçi statüsünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Yönetici unvanı taşıyan çalışanlar bakımından özellikle fazla çalışma konusunda, işyerinde gerçekten üst düzey yönetim yetkisi kullanılıp kullanılmadığı ayrıca incelenir. Unvan tek başına belirleyici kabul edilmez; yetki, bağlı olunan amir ve çalışma düzenini belirleme imkânı gibi olgular değerlendirilir.
Çalışma süresi, fazla mesai ve ispat
Haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir ve günlük çalışma 11 saati aşamaz (m.63). Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışmadır; saat ücreti yüzde elli zamlı ödenir (m.41). Fazla çalışma için işçinin onayı aranır ve yıllık fazla çalışma 270 saatle sınırlıdır. İşçinin isteği hâlinde ücret yerine serbest zaman kullandırılması da mümkündür (fazla çalışma için 1,5 saat, fazla sürelerle çalışma için 1,25 saat).
Bilişim sektöründe esnek saatli çalışma, nöbet ve sürüm (release) dönemlerinde yoğun mesai sık görülür. Fazla çalışmanın ispatında giriş-çıkış kayıtları, tanık beyanları ve bordrodaki ihtirazı kayıt gibi deliller değerlendirilir. Sözleşmede fazla çalışmanın ücrete dâhil olduğuna dair bir kayıt bulunması hâlinde de bu kaydın kapsamı ve sınırı ayrıca incelenir.
Uzaktan ve hibrit çalışma
Uzaktan çalışma 4857 sayılı Kanun m.14 ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Yönetmelikte iş sözleşmesinde bulunması gereken hususlar (m.5), çalışma araçları (m.7), giderler (m.8), çalışma süresi ve fazla çalışma (m.9), verilerin korunması (m.11) ayrı ayrı yer alır. 25.09.2026 tarihli değişiklikle, hibrit çalışmada işyerinde ve uzaktan çalışılacak gün ve saatlerin iş sözleşmesinde belirleneceği düzenlenmiştir (m.9/2).
Hibrit çalışmaya özgü yerleşik bir Yargıtay içtihadı henüz sınırlıdır. Aşağıdaki kararlar, fazla çalışma ve ispat bakımından işyerinde ya da uzaktan çalışma ayrımı gözetmeksizin uygulanan genel ilkeleri göstermektedir.
Rekabet yasağı, gizlilik ve mobbing
Türk Borçlar Kanunu m.445 uyarınca rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye düşürecek şekilde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez; süresi özel durumlar dışında iki yılı aşamaz. Hâkim, aşırı nitelikteki yasağı kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir. m.447 uyarınca işverenin yasağın sürdürülmesinde gerçek bir yararı yoksa, ayrıca sözleşme haklı sebep olmaksızın işverence veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilmişse yasak sona erer.
İşveren, işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür (TBK m.417). Ayrıntılar için mobbing rehberine bakılabilir.
Profesyonel Destek Alınması
Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.
Sık Sorulanlar
Hibrit çalışan fazla mesai ücreti talep edebilir mi?
Fazla çalışmaya ilişkin hükümler uzaktan ve hibrit çalışanlar için de geçerlidir. Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.9 çalışma süresi ve fazla çalışmaya ilişkin esasları düzenler. Fazla çalışmanın fiilen yapıldığının ispatı, somut olaydaki delillere göre değerlendirilir.
Sözleşmede fazla mesainin maaşa dâhil olduğu yazıyorsa hak doğmaz mı?
Bu tür bir kaydın sonuçları sözleşmeye ve ücretin miktarına göre değişir. Yargıtay kararlarında kaydın yıllık 270 saatle sınırlı olduğu ve asgari ücreti aşan kısmın karşılığı olması hâlinde mahsup bakımından değerlendirildiği görülmektedir.
Rekabet yasağı her durumda geçerli midir?
Hayır. TBK m.445 yasağın kapsamını sınırlar, m.447 ise yasağın sona erdiği hâlleri belirtir. Geçerlilik ve kapsam, sözleşme ve somut olay koşullarında hâkim tarafından değerlendirilir.
Yargıtay Kararlarından Örnekler
Aşağıdaki kararlar örnek olarak seçilmiştir; özetler karar metinlerinin ilgili bölümlerine dayanır. Her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir, sonuç dosyadaki delillere göre değişebilir ve sonraki mevzuat değişiklikleri ayrıca kontrol edilmelidir.
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 30.05.2022, E. 2022/5439, K. 2022/6730: Fazla çalışmanın ispatında giriş-çıkış kayıtları, tanık beyanları ve bordrodaki ihtirazı kayıt gibi delillerin birlikte değerlendirildiği bir karardır. Karar metni
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 19.12.2023, E. 2023/14903, K. 2023/19964: Fazla çalışmanın ücrete dâhil olduğu kaydının 270 saatle (ayda 22,5 saat) sınırlı olduğu; asgari ücreti aşan kısmın fazla çalışma karşılığı olması hâlinde mahsup değerlendirmesi yapılabileceği belirtilmiş ve karar bozulmuştur. Karar metni
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 21.10.2020, E. 2016/28097, K. 2020/12768: İşletme müdürü olarak çalışan işçinin fazla çalışma talebinde, bir amirinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği; amiri bulunmuyorsa çalışma saatlerini kendisinin belirlediği değerlendirmesinin gündeme geldiği belirtilmiştir. Karar metni
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 13.01.2020, E. 2019/1828, K. 2020/287: Rekabet yasağının ihlalinde somut zararın şart olmadığı, önemli zarar ihtimalinin yeterli görülebileceği; TBK m.445/2 kapsamında sınırlama yetkisinin de değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur. Karar metni
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 02.11.2020, E. 2017/17931, K. 2020/14104: Mobbing tanımının, sistematik ve belirli bir amaca yönelik davranışlar yönünden ele alındığı bir karardır. Karar metni
Dosyanız için görüşme
Somut olayınızdaki süreleri ve belgeleri değerlendirmek için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Son güncelleme: 8 Ekim 2026. Süreler ve şartlar mevzuat ve içtihat gelişmeleriyle değişebilir; somut olay için dosyanın incelenmesi gerekir. Tüm rehber konuları