Manevi Tazminat Davası (TBK m.56 ve 58): Şartlar ve Miktarın Belirlenmesi

Dayanak hükümler

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde hâkim, zarar görene manevi tazminat adı altında bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir (TBK m.56). Ağır bedensel zarar veya ölüm hâllerinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat ödenmesi istenebilir.

Kişilik hakkı hukuka aykırı olarak zedelenen kimse de manevi tazminat veya başka bir giderim biçimi isteyebilir (TBK m.58).

Hangi durumlarda istenebilir?

Yaralanma, trafik ve iş kazaları, tıbbi müdahale sonrası zarar, hakaret, iftira, özel hayatın gizliliğinin ihlali gibi çok farklı olaylar manevi tazminat konusu olabilir. Her olayda hukuka aykırı fiil, kusur, kişilik değerlerinin zedelenmesi ve bunlar arasında nedensellik bağı araştırılır.

Miktar nasıl belirlenir?

Kanun miktar için sabit bir tutar vermez. Hâkim olayın özelliklerini, tarafların kusur durumunu, ekonomik ve sosyal durumlarını, zarar görenin yaşadığı elem ve ıstırabın niteliğini değerlendirir. Zarar görenin zararın doğmasında etkili olması hâlinde tazminat indirilebilir (TBK m.52).

Zamanaşımı

Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl sonra zamanaşımına uğrar. Fiil ceza kanununa göre daha uzun bir zamanaşımını gerektiren bir suç ise o süre uygulanır (TBK m.72).

Profesyonel Destek Alınması

Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.

Yargıtay Kararlarından Örnekler

Aşağıdaki kararlar örnek olarak seçilmiştir; özetler karar metinlerinin ilgili bölümlerine dayanır. Her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir, sonuç dosyadaki delillere göre değişebilir ve sonraki mevzuat değişiklikleri ayrıca kontrol edilmelidir.

• Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 31.10.2018, E. 2015/18187, K. 2018/9855: Manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile hak ve nesafet kurallarının gözetilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Karar metni
• Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 24.10.2018, E. 2015/17389, K. 2018/9589: Aynı ilkeler çerçevesinde manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması gerektiği belirtilmiştir. Karar metni