Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru (6216 sayılı Kanun m.45-47): Şartlar ve Otuz Günlük Süre

Başvuru hakkı ve konusu

6216 sayılı Kanun m.45/1'e göre herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan bireysel başvuru yapılamaz; Anayasa Mahkemesi kararları ile Anayasanın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler de başvurunun konusu olamaz (m.45/3).

Başvuru yollarının tüketilmesi

İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir (m.45/2).

Süre

Bireysel başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır. Haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilir (m.47/5).

Başvuru dilekçesi

Bireysel başvurular harca tabidir. Başvuru dilekçesinde başvurucunun ve varsa temsilcisinin kimlik ve adres bilgileri, ihlal edildiği ileri sürülen hak ve özgürlük, dayanılan Anayasa hükümleri, ihlal gerekçeleri, başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin aşamalar ve varsa zarar belirtilir; dilekçeye deliller, ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneği ve harcın ödendiğine dair belge eklenir. Başvurucu avukatla temsil ediliyorsa vekâletname sunulur (m.47). Evrak eksikliği hâlinde on beş günü geçmemek üzere süre verilir.

Profesyonel Destek Alınması

Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.

Anayasa Mahkemesi Kararından Örnek

Aşağıdaki kararlar örnek olarak seçilmiştir; özetler karar metinlerinin ilgili bölümlerine dayanır. Her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir, sonuç dosyadaki delillere göre değişebilir ve sonraki mevzuat değişiklikleri ayrıca kontrol edilmelidir.

• Anayasa Mahkemesi, Alper Aslan, B. No: 2022/109546, 24.12.2025: İdari para cezasının iptali için sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuruda, başvurucunun dosyaya sunduğu kamera görüntüsü gibi esaslı bir delile gerekçede ayrı ve açık yanıt verilmemesi gerekçeli karar hakkının ihlali sayılmıştır; ihlal kararı, uyuşmazlığın esasına ilişkin bir tutum anlamına gelmez. Karar metni