Şikâyet Süresi, Uzlaştırma ve HAGB

Şikâyet süresi

TCK m.73'e göre şikâyet hakkı, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlayarak altı ay içinde kullanılmalıdır. Süre geçtikten sonra yapılan şikâyet sonuç doğurmaz. Şikâyete bağlı hakaret suçunda ayrıca, şikâyet süresi her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Şikâyet; cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk birimlerine yapılabilir.

Uzlaştırma

CMK m.253 uyarınca şikâyete bağlı suçlarda ve kanunda sayılan diğer bazı suçlarda (örneğin tehdit, hırsızlık, dolandırıcılık ve kasten yaralama; bazı fıkralar hariç) uzlaştırma yoluna gidilir; ancak hakaret suçunda, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda ve ısrarlı takipte uzlaştırma yoluna gidilemez. Uzlaştırmacı, şüpheli ve mağdur arasında anlaşma sağlamaya çalışır. Uzlaşma teklifine yedi gün içinde yanıt vermeyen taraf, teklifi reddetmiş sayılır. Anlaşma sonucunda edim derhal yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir; edimin ileri tarihe bırakılması halinde kamu davasının açılması ertelenir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)

Mahkeme, iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası verirse, şartlar mevcutsa hükmün açıklanmasını geri bırakabilir (CMK m.231). Bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, yeniden suç işlemeyeceği hususunda mahkemece kanaate varılması ve suçtan doğan zararın giderilmesi gerekir. Bu durumda sanık 5 yıllık denetim süresine tabi tutulur; süre içinde kasten yeni suç işlemez ve yükümlülüklere uyarsa dava düşer. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur. Şikâyet süresinin ve uzlaştırma ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması seçeneklerinin doğru değerlendirilmesi için hukuki destek alınması gerekir. Bu alandaki hukuki danışmanlık ve destek tarafımızca da verilebilir.

Profesyonel Destek Alınması

Bu konuda sürelerin kaçırılması, delillerin eksik sunulması veya usule aykırı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın başından itibaren bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık ve destek alınması, süreci avukat desteğiyle yürütmek gerekir. Bu destek Av. Hasan Alican Özbey ve Özbey Hukuk Bürosu tarafından da sağlanabilir. Bu ifade bir uzmanlık iddiası taşımaz ve tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; kapsam ve ücret yazılı olarak ayrıca belirlenir. Yalnızca yazılı görüş almak isteyenler için Yazılı Danışma Talebi sayfasına bakılabilir.

Yargıtay Kararlarından Örnekler

Aşağıdaki kararlar, karar metinleri okunarak seçilmiş örneklerdir; her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilir ve sonuç, dosyadaki delillere göre değişebilir. CMK m.231/6-c bakımından daireler arasında yaklaşım farkı görülebilmektedir; güncel daire tutumu ayrıca incelenmelidir.

• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 28.06.2021, E. 2020/22384, K. 2021/8177: TCK m.191 kapsamında verilen HAGB'nin ihlalinde, denetim süresinde ancak kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçu işlenirse hüküm açıklanır; başka bir suçun işlenmesi tek başına yeterli değildir. Karar metni
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 02.11.2023, E. 2022/12114, K. 2023/9349: TCK m.191/8 gereği verilen HAGB, savcılık erteleme kararıyla aynı sonucu doğurur; denetim süresinde işlenen kullanma suçu ayrı kovuşturma konusu olmaz, düşme kararı verilir. Karar metni
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 31.03.2021, E. 2020/1083, K. 2021/1519: CMK m.231/6-c koşulu için somut, belirlenebilir bir maddi zarar bulunmalıdır; önce zarar olup olmadığı saptanıp sanığa tazmin sorulmalıdır. Karar metni
• Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 07.11.2022, E. 2022/7058, K. 2022/18325: Katılan maddi zarar talebinin bulunmadığını beyan etse bile sanık suçlamayı kabul etmemiş ve zararı gidermemişse CMK m.231/6-c koşulu oluşmaz. Karar metni